Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Młosino-Lubnia

Kod obszaru:

PLH220077

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2469,5 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment równiny sandrowej z szeregiem zagłębień wytopiskowych, wypełnionych torfami i zbiornikami wodnymi o charakterze jezior dystroficznych i lobeliowych. Krzyżujące się rynny jeziorne są wypełnione jeziorami eutroficznymi (żyznymi) i mezotroficznymi (m.in. jeziora ramienicowe). Otoczone są one torfowiskami przejściowymi i płatami szuwarów, oraz borami bagiennymi. W ostoi stwierdzono też występowanie torfowisk wysokich. Na równinie miejscami uformowały się wydmy, które obecnie porośnięte są borami sosnowymi. Wśród nich są bory chrobotkowe, w tym wyjątkowo dobrze zachowane płaty z bogatą florą porostów naziemnych. Znajduje się tutaj jeden z najlepiej zachowanych płatów borów chrobotkowych na Pomorzu, w części chroniony w rezerwacie "Bór Chrobotkowy", ze stanowiskami chronionych, rzadkich i zagrożonych gatunków porostów naziemnych (stwierdzono występowanie ponad 40 gatunków). Do najcenniejszych należą: płucnica niwalna, chrobotek alpejski i grzybinka cielista. Znajduje się tu m.in. najbogatsza w Polsce populacja, bardzo rzadkiego chróścika tasiemcowatego (fińskiego). W leśniczówce Lubnia znajduje się b. ważna kolonia rozrodcza nocka łydkowłosego, a obszar (głównie duże, nie zanieczyszczone jeziora) jest dla niego naturalnym żerowiskiem.

Na terenie ostoi znajdują się dobrze zachowane jeziora lobeliowe, to jest jeziora: Kły, Chińskie (Cyrkowiec) i Zmarł, w tym duże z licznymi populacjami Lobelii dortmanna. W jeziorze Chińskim znajduje się również bardzo liczna i dobrze zachowana populacja Elismy wodnej. Jeziora Wielkie i Skąpe charakteryzują się również dużymi powierzchniami łąk ramienicowych. Na terenie ostoi dobrze zachowały się także torfowiska przejściowe. Stwierdzono tutaj fragmenty zbiorowisk szuwarowych, w tym szuwaru kłociowego oraz zbiorowiska muraw napiaskowych z dużym udziałem porostów.

Obszar wchłania dotychczasowe Specjalne Obszary Ochrony "Bór Chrobotkowy" i "Lubnia".

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Jest to bardzo atrakcyjna turystycznie okolica, głównie ze względu na walory przyrodnicze. Znajduje się tutaj wiele jezior oraz lasy sosnowe, co predysponuje obszar do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Na uwagę zasługuje bliska obecność Zaborskiego Parku Krajobrazowego i Parku Narodowego "Bory Tucholskie".

Obszar położony niedaleko drogi i linii kolejowej Chojnice - Kościerzyna. Najbliższa stacja PKP - Lubnia. Do ostoi można także dotrzeć komunikacją autobusową lub własnym transportem. Istnieje możliwość noclegu w leśniczówce w Lubni. W pobliskim Leśnie można wynająć pokoje w kwaterach agroturystycznych. Również w Leśnie znajduje się jeden z najciekawszych kościołów kaszubskich oraz ciekawy park podworski. W okolicy tej miejscowości znajduje się cmentarzysko z kręgami kamiennymi, położone w lesie na południe od jeziora Leśno Dolne, oraz badana osada umiejscowiona pomiędzy tym jeziorem i drogą z Leśna do Brus. Na jej terenie okryto tzw. długi dom, jedno z niewielu tego typu znalezisk w Europie. Podążając na spotkanie z pradziejami trzeba zjechać z drogi Kościerzyna-Chojnice i kierować się na Leśno. Dalej, szosą wzdłuż jeziora i leśną drogą za znakami z napisem „Do wykopalisk archeologicznych”.

W gminie Krasin znajduje się 7 ośrodków wypoczynkowych, liczne kwatery prywatne oraz osiedla domków letniskowych, funkcjonuje 5 pól namiotowych, corocznie organizowanych jest również 4-5 obozów harcerskich.

W gminie Krasin warto odwiedzić Muzeum Ziemi Zaborskiej w Wielu im. Leonarda Brzezińskiego - Muzeum otwarto w 1987r., prezentuje, zebrane przez Leonarda Brzezińskiego, eksponaty sztuki ludowej z okolic Wiela i Brus. W wielewskim muzeum możemy podziwiać m.in.: sztukę sakralną, ceramikę, sprzęty, bogate zbiory sztuki hafciarskiej, rzeźby ludowe oraz ciekawą kolekcję form do masła. Leonard Brzeziński - laureat Medalu Stolema 1983; stworzył własną szkołę haftu kaszubskiego. W muzeum znajduje się około 500 jego prac. To rzadkość, aby w jednym miejscu zgromadzić tyle haftów jednego autora.

Gmina Dziemiany leży na szlaku kolejowym Chojnice - Kościerzyna oraz posiada bezpośrednie połączenie autobusowe z Gdańskiem, Chojnicami i Słupskiem. Na jej terenie znajduje się ścieżka przyrodnicza nad jeziorem Rzuno oraz dwie trasy rowerowe.

Miasto i gmina Brusy są częścią Kaszub i Borów Tucholskich. Od wieków Brusy są ważnym centrum Zaborów - podregionu południowych Kaszub. Powszechnie tłumaczy się tę nazwę jako obszar leżący "za borami" - czyli Borami tucholskimi. Wieś Leśno jest w środowisku archeologów z Polski i zagranicy bardzo znanym stanowiskiem archeologicznym.

Najciekawszymi zachowanymi zabytkami są: cmentarzysko z kręgami kamiennymi, położone w lesie na południe od jeziora Leśno Dolne oraz badana osada umiejscowiona pomiędzy tym jeziorem i drogą z Leśna do Brus. Na jej terenie okryto tzw. długi dom, jedno z niewielu tego typu znalezisk w Europie.

Zagrożenia:

  • Zagrożeniem dla stanu jezior lobeliowych, ramienicowych i dystroficznych na terenie ostoi jest przede wszystkim ich użytkowanie rybackie przez prywatnych dzierżawców. Wiąże się to z zarybianiem tych jezior a także dostarczaniem karmy dla ryb, co może doprowadzić do zmian trofii tych zbiorników.
  • Zagrożeniem dla jeziora Wielewskiego (jezioro ramienicowe) jest ponadto jego potencjalne zanieczyszczanie ściekami komunalnymi z miejscowości Wiele oraz z ulokowanych nad nim ośrodków wczasowych. W związku z tym jezioro zagrożone jest eutrofizacją.
  • Potencjalnym zagrożeniem dla ww. typów siedlisk jeziornych jest również rozwój turystyki i rekreacji oraz związanej z tym infrastruktury (domki letniskowe, ośrodki, campingi, pomosty, kąpieliska); najbardziej wrażliwe na ten typ oddziaływań są jeziora lobeliowe i dytroficzne.

Powyższe zagrożenia, jako że dotycząc miejsc żerowania nietoperzy, należy uznać również za zagrożenie dla populacji nocka łydkowłosego.

  • Potencjalnym zagrożeniem dla samej kolonii tego gatunku mogą być niewłaściwie przeprowadzone remonty, adaptacje i wszelkie przekształcenia zajmowanej przez nią kryjówki dziennej - dachu i poddasza leśniczówki w Lubni. Ponieważ jednak w 2007 roku budynek został już wyremontowany, zgodnie ze specjalistycznymi zaleceniami odnoszącymi się do ochrony nietoperzy, zaś w kolejnym roku zwierzęta powróciły do tego samego schronienia, zagrożenie to należy uznać za jedynie teoretyczne

Zagrożeniami dla cennych gatunków porostów, współtworzących fitocenozy boru chrobotkowego (siedlisko 91T0) są:

  • Mechaniczne niszczenie plech w trakcie leśnych prac zrywkowych (przeciąganie kłód i gałęzi przez fragmenty lasu z bogatym runem porostowym), przez samochody osobowe i ciężki sprzęt leśny
  • Zbiór chrobotków dla celów ozdobnych (na terenie Borów Tucholskich ma jednak niewielkie znaczenie)
  • Zagrożenie pożarowe - zwiększane poprzez silną penetrację turystyczną.
  • Potencjalnym zagrożeniem dla borów chrobotkowych może stać się również nawożenie mineralne, powodujące silną ekspansję głównych konkurentów porostów naziemnych - mszaków - nawet na najuboższych siedliskach.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Północny Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny
• Lipuski Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny
• Wdzydzki Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Kły 1 - rezerwat leśny
• Kły 2 - rezerwat leśny
• Bór Chrobotkowy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• jeziora lobeliowe
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• nocek łydkowłosy - ssak
• bóbr europejski - ssak
• trzepla zielona - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• elisma wodna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, tel.: (58) 683 68 00, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, wsr@gdansk.uw.gov.pl

Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Długi Targ 8/10; 80-958 Gdańsk, Tel.: (58) 320 41 39, 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05, Fax.: (58) 323 32 03, prot@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Dziemiany (kościerski, woj. pomorskie)
• Brusy (chojnicki, woj. pomorskie)
• Karsin (kościerski, woj. pomorskie)